Πόσες φορές άραγε πέρασαν οι ακόλουθες σκέψεις από το μυαλό μας;
Πως θα προσεγγίσουμε τους μαθητές.
Χρησιμοποιούν στην βιβλιοθήκη μόνο τους υπολογιστές.
Καλά γιατί δεν έρχονται καθηγητές στην βιβλιοθήκη;
Τι πρέπει να κάνουμε;
Το να διοργανώνει μια βιβλιοθήκη από μόνη της κάποιες εκδηλώσεις ή κάποιες προβολές ταινιών τελικά δεν είναι αρκετό για να περάσουν την πόρτα της οι πολυπόθητοι χρήστες: μαθητές και καθηγητές δηλαδή. Ή μήπως θα έπρεπε να το γράψω αντίστροφα; Καθηγητές και μαθητές…
Στη συνείδηση των Ελλήνων δασκάλων και καθηγητών ο χώρος ‘βιβλιοθήκη’ έχει καταστεί ένα επιπλέον βάρος στο καθημερινό φόρτο εργασίας τους. Το βρίσκω λογικό να συμβαίνει γιατί από πίσω υπάρχει ένα εκπαιδευτικό σύστημα που νοσεί. Ένα ‘σύστημα’ που αυτό που κατορθώνει είναι να βγάζει παπαγαλάκια από τις αίθουσες διδασκαλίας. Ένα σύστημα που δεν δίνει περιθώρια στους ίδιους τους δάσκαλους και καθηγητές να ‘δημιουργήσουν’. Δεν υπάρχουν κίνητρα και εκεί που λείπει το κίνητρο για δημιουργία εκεί είναι που αρχίζει και εδραιώνεται το αίσθημα ρουτίνας και άγχους για να ‘βγει’ η προβλεπόμενη ύλη.
Από την άλλη πλευρά δεν υπάρχουν σε ΟΛΑ τα σχολεία σχολικές βιβλιοθήκες που θα λειτουργούν με βιβλιοθηκονόμους (όχι δάσκαλους και καθηγητές οποιασδήποτε ειδικότητας που πήγαν σε σεμινάρια για να μάθουν σε 40 ώρες ότι μαθαίνουν σε 4 χρόνια οι βιβλιοθηκονόμοι). Βέβαια για να φτάσουν να παρακολουθήσουν αυτά τα σεμινάρια δημοσιεύτηκαν ανακοινώσεις από φορείς του επίσημου ελληνικού κράτους.
Βλέπετε λοιπόν κάποιους λόγους για τους οποίους η ΄βιβλιοθήκη’ δεν έχει εδραιωθεί στις συνειδήσεις των δασκάλων και καθηγητών ως ένας σύμμαχος στην ‘παίδευση’ των νέων μαθητών τους. Με τις ευλογίες των κυβερνήσεων που περάσανε και φύγανε και που προσπάθησαν να ασχοληθούν επιπόλαια με ένα ζήτημα τόσο καίριο η κατάσταση διαιωνίζεται.
Οι καθηγητές λοιπόν είναι το target group μας για να μιλήσω με όρους μάρκετινγκ. Ναι εκεί έχουμε φτάσει. Θα πρέπει εμείς να προσεγγίσουμε τους Έλληνες δάσκαλους και καθηγητές.
Η σχέση καθηγητή και βιβλιοθήκης προβλημάτισε πολύ νωρίς τους βιβλιοθηκονόμους της εποχής. Παραθέτω τα ακόλουθα κείμενα στα αγγλικά:
“Books brought by the library lie unused on the shelves because instructors in large numbers are not depending upon volumes to supply any essential elements in the education process for which they are responsible”. (79) 1
20 χρόνια αργότερα γράφει η Patricia Knapp ΄ where the instructor expected and planned for student use of the library, it occurred. Where he did not, it did not occur.’ (829) 2
Θα πρέπει να κατανοήσουμε πως σκέφτεται και λειτουργεί ένας καθηγητής. Τι δουλειά κάνει; Ποιο είναι το περιεχόμενο του μαθήματός του; Ποια είναι η διδακτική του μέθοδος; Υπάρχουν βιβλιοθηκονόμοι στο εξωτερικό που μπαίνουν μέσα στις αίθουσες διδασκαλίας και παρακολουθούν το μάθημα για να μπορέσουν να κατανοήσουν καλύτερα τι είναι αυτό που χρειάζεται ο καθηγητής.
Μπορούμε να συνεργαστούμε μαζί τους στο πλάνο ανάπτυξης συλλογής της βιβλιοθήκης. Τι βιβλία έχουμε; Τι βιβλία θεωρούν αυτοί πως θα μπορούσαμε να έχουμε στις συλλογές μας για να βοηθηθούν στο μάθημά τους; Τι προτείνουμε εμείς; Έστω και με αυτόν τον τρόπο τους βάζουμε να συμμετέχουν στην ανάπτυξη της συλλογής μας. Τους βάζουμε στο ‘παιχνίδι’ για να το θέσω πολύ λαϊκά.
Εκεί που υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές μπορούμε να συνεργαστούμε μαζί τους στο να μάθουν οι μαθητές να αξιολογούν τις πληροφορίες που βρίσκουν στα βιβλία αλλά κυρίως μέσω διαδικτύου. Η εισαγωγή στα πλαίσια των μαθημάτων της πληροφοριακής παιδείας ή του πληροφοριακού αλφαβητισμού είναι ένα ακόμη πεδίο συνεργασίας μεταξύ μας καθώς δεν υπάρχει ποιοτικός έλεγχος στο Διαδίκτυο.
1. Branscomb, H. Teaching with Books. Chicago: Association of American Colleges, American Library Association: 1940.
2. Knapp, P. “College teaching and the library,”Illinois Libraries, 40: 1958.
(πολύ σύντομα θα ακολουθήσει και no 2)
