Κοινωνία: κάνει τους Βιβλιοθηκονόμους αόρατους part 2 Ιουλίου 26, 2007
Bun Lady
Μετά το κόκκινο χαλί σας προσγειώνω και σας προσκαλώ να ερευνήσουμε το θέμα των στερεοτύπων για τους βιβλιοθηκονόμους και των αρνητικών εντυπώσεων για τις βιβλιοθήκες ως φυσικούς χώρους. Η χρήση του τίτλου αυτού, που παραπέμπει σε γνωστή διαφήμιση, λειτουργεί κατ’ ευφημισμό. Καταρχήν, γιατί δεν είναι μόνο η κοινωνία υπεύθυνη για τον ρόλο που διατελούμε αλλά είμαστε και εμείς που βοηθούμε ή επιτρέπουμε στην διαιώνιση του προφίλ μας.Άραγε πόσες φορές είπατε ή ακούσατε την φράση Μα δεν μοιάζεις με βιβλιοθηκονόμος! Και με τι έπρεπε να μοιάζουμε δηλαδή; Εγώ απλά γελάω και εξηγώ…(αφήστε που σε αρκετές περιπτώσεις αν πεις ότι τελείωσες Β Ι Β Λ Ι Ο Θ Η Κ Ο Ν Ο Μ Ι Α εντοπίζεται μια δυσκολία σωστής εκφοράς της λέξης η οποία όμως με την κατάλληλη εξάσκηση ξεπερνιέται!)
Αν μιλήσουμε για τα στερεότυπα θα πρέπει λίγο να κατανοήσουμε τι εννοούμε γενικότερα με αυτήν την λέξη.
- Από το λεξικό της Εγκυκλοπαίδειας Πάπυρος Λαρρούς Μπριτάνικα κρατάω την εξής ετυμολογία: αυτός που εμφανίζεται πάντοτε με την ίδια μορφή, αμετάβλητος. – Υπογραμμίστε εδώ την λέξη αμετάβλητος και σκεφτείτε ότι ζούμε σε μια εποχή τεχνολογικής έξαρσης, μια εποχή όπου όλα αλλάζουν και όλα είναι ρευστά. Η Βιβλιοθηκονομία αποδείχτηκε ένας επιστημονικός κλάδος που ανταποκρίνεται στα κελεύσματα των καιρών και που έχει ‘απλωθεί’ και σε άλλους τομείς βλέπε πληροφορική για παράδειγμα. (Αφήστε που μόνο όσα καινούργια διαβάζετε στη wicked librarian φτάνουν για να το καταλάβετε.)
-
Και από του Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Μπαμπινιώτη: ο συμβολικός χαρακτηρισμός που αποδίδεται στα μέλη ομάδας ανθρώπων και βασίζεται σε γενικεύσεις (ενδεχομένως αυθαίρετες). – υπογραμμίστε τη φράση αυθαίρετες γενικεύσεις. Στην εποχή μας η εικόνα πρώτα και κύρια και έπειτα ο γραπτός λόγος δημιουργούν αντιλήψεις και εντυπώσεις που αν δεν φιλτραριστούν σωστά θα συνεχίζουν να υφίστανται και να ζουν εσφαλμένες στο μυαλό του ανθρώπου. Οι αντιλήψεις όμως αυτές δεν είναι γνώση αλλά απλές ερμηνείες όπως πολύ ωραία αναφέρονται οι Michele Peressie και Linda B. Alexander στο άρθρο τους Librarian Stereotypes in Young Adult Literature. Και όπως όλοι ξέρουμε οι ερμηνείες επιδέχονται και βελτιώσεις.
Στο άρθρο τους ‘The Librarian Stereotypes and the Movies‘ οι Walker και Lawson αναφέρουν ότι η παρουσία των βιβλιοθηκονόμων στα έργα είναι σπάνια γιατί απλά οι βιβλιοθηκονόμοι δεν ‘γράφουν’ στην κάμερα. Όποτε εμφανίζονται ανήκουν στο γυναικείο φύλο με κυρίαρχα χαρακτηριστικά την εσωστρέφεια, συντηρητισμό και τη σεξουαλική καταπίεση(?). Οι δε άνδρες είναι δειλοί, φτωχοί αλλά σεβάσμιοι. Πολύ σπάνια θα δούμε βιβλιοθηκονόμους στο ρόλο του κακού. Γενικότερα, οι βιβλιοθηκονόμοι είναι συνηθισμένοι άνθρωποι που απλά συμβαίνει να βρίσκονται στον τόπο δράσης ή εκεί γύρω τέλος πάντων.Σε ότι αφορά στην εμφάνισή τους σε βιβλία λογοτεχνικά που απευθύνονται σε έφηβους νέους ή παιδιά παρουσιάζονται θετικά, ως νέοι, ωραίοι, ανύπαντροι (έχουν όμως τα φόντα της συζυγικής αποκατάστασης!), φιλικοί και πάνω απ’ όλα εξυπηρετικοί. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά εμφανίζονται στο άρθρο της Heylman Katherine, Librarians in juvenile fiction. Στο άρθρο συνεχίζει αναφέροντας ότι ο λόγος για το οποίο παρουσιάζονται τόσο θετικά οι βιβλιοθηκονόμοι είναι γιατί οι συγγραφείς των βιβλίων αυτών είχανε πολύ θετικές εμπειρίες ως παιδιά ή έφηβοι από την σχέση τους με τις βιβλιοθήκες και του υπαλλήλους που εργάζονταν εκεί.
(Δεν θέλω να ξεφύγω από το θέμα αλλά δεν μπορώ να μην αναφέρω στο πόσο σημαντικό είναι να κατανοήσουν οι ιθύνοντες ότι οι σχολικές βιβλιοθήκες αποτελούν την πρώτη επαφή ενός παιδιού ή εφήβου με τον χώρο των βιβλιοθηκών και με το επάγγελμα του βιβλιοθηκονόμου. Δεν συνεχίζω και κλείνω την παρένθεση γιατί θα εκνευριστώ και δεν το θέλω…….)
Στο περιοδικό Συνεργασία γίνεται αναφορά σε ένα άρθρο με τον τίτλο Librarians Should be Sexier όπου σχολιάζεται πως πρόκειται για στερεότυπα που πρέπει να ξεπεράσουμε. Συνειρμικά σκέφτομαι πως πρέπει να ξεπεράσω ένα μίασμα.
Μήπως λοιπόν όλη αυτή η ιστορία έχει να κάνει απλά με χάσμα γενεών;
Tο προφίλ ανήκει σε μια άλλη γενιά βιβλιοθηκονόμων που λειτούργησαν σε άλλες εποχές πιο συντηρητικές από τις δικές μας. Η συνεισφορά τους όμως παραμένει πολύ σημαντική.
Θέλω να πιστεύω πως η νέα γενιά αρχίζει και καταρρίπτει αυτό το προφίλ.
Στα στερεότυπα αναφέρθηκα εξ απαλών ονύχων αλλά θα ακολουθήσουν και άλλα ποστ. Κλείνοντας να πω πως υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συντελούν στην καλλιέργεια αυτού του στερεοτύπου: καταρχήν είναι η εντύπωση που δίνουν οι χώροι στους οποίους εργαζόμαστε αλλά και με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε επισκέπτη της βιβλιοθήκης π.χ. κοινωνικοοικονομικά, ακαδημαϊκά κ.α. Πάντως ένα σίγουρο δεν σπουδάζουμε 4 έτη για να μάθουμε πως πρέπει να μπαίνουν τα βιβλία στα ράφια. Για σκεφτείτε το λίγο;
Κοινωνία: κάνει τους βιβλιοθηκονόμους αόρατους – part 1 Ιουλίου 23, 2007
Είμαι μια εβδομάδα πριν την άδεια, έξω έχει πάρα πολύ ζέστη και αποφάσισα να αφήσω τα ethics άμα τη επιστροφή μου και να σας παρουσιάσω κάτι τις που φέρνει τον αέρα του Hollywood σε αυτό το ιστολόγιο αλλά που σας πληροφορώ είναι βαρύνουσας σημασίας για το παρεξηγημένο επάγγελμά μας.
Απλώνω το κόκκινο χαλί και σας παρουσιάζω το The Hollywood Librarian: A Look at Librarians Through Film.
Είναι η πρώτη ταινία τεκμηρίωσης (ντοκυμαντέρ δηλ.) που εστιάζεται στην εργασιά και στις ζωές των βιβλιοθηκονόμων. Περιλαμβάνει συνεντεύξεις με βιβλιοθηκονόμους που εργάζονται σε σχολικές βιβλιοθήκες, βιβλιοθηκονόμους που εργάζονται σε ειδικές βιβλιοθήκες, ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, απόφοιτους σχολών βιβλιοθηκονομίας, καθηγητές βιβλιοθηκονόμους, έναν καταλογογράφο και βιβλιοθηκονόμους που εργάζονται σε δημόσιες βιβλιοθήκες.
Η επίσημη πρεμιέρα έγινε στο ετήσιο συνέδριο της Ένωσης των Αμερικανών Βιβλιοθηκονόμων στις 22 Ιουνίου 2007 μπροστά σε κοινό 4.000 βιβλιοθηκονόμων.
Σας δίνω και τα ακόλουθα links για να διαβάσετε περισσότερα για το έργο
http://www.hollywoodlibrarian.com/ - θα βρείτε συνέντευξη του Ray Bradbury
http://hollywoodlibrarian.wordpress.com/ - το ιστολόγιο
Τίμησε το παρελθόν και δημιούργησε το μέλλον Ιουλίου 19, 2007
Κάντε κλικ και διάβαστε για το μέλλον των βιβλιοθηκών όπως το βλέπουν γνωστοί Αμερικανοί Βιβλιοθηκονόμοι ή άνθρωποι που κινούνται στο χώρο των βιβλιοθηκών όπως Phil Bradley, Gene Ambaum κ.α. Εσείς πώς το βλέπετε; Ελπίζω όχι με τα κυάλια.
Προσωπικά μου αρέσει το ακόλουθο που θα το βρείτε στο βιβλίο των Walt Crawford και Michael Gorman (κλίκ στα ονόματα για πληροφορίες) Future Libraries: dreams, madness & reality όπου αναφέρονται στους 5 περίφιμους νόμους της Βιβλιοθηκονομίας του S.R. Ranganathan (κλικ και διάβασε) όπως τους διατύπωσε το 1931. Απο τότε έχει μπεί πολύ νερό στο αυλάκι και προτείνουν πέντε νέους κανόνες:
Libraries Serve Humanity δηλ. Οι βιβλιοθήκες υπηρετούν την ανθρωπότητα
Respect all forms by which knowledge is communicated δηλ. Σεβάσου όλους τους τρόπους με τους οποίους η γνώση διοχετεύεται
Use technology intelligently to enhance services δηλ. Χρησιμοποίησε την τεχνολογία με έξυπνο τρόπο για να εμπλουτίσεις τις υπηρεσίες σου
Protect free access to knowledge δηλ. Προστάτευσε την ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση και
Honor the past and create the future δηλ. Τίμησε το παρελθόν και δημιούργησε το μέλλον.
Οι παραπάνω κανόνες βρίσκονται στην σελίδα 8 του βιβλίου και τα στοιχεία του είναι Crawford, Walt, and Michael Gorman. Future Libraries: Dreams, Madness and Reality. Chicago: American Library Association, 1995.
Τους κανόνες αυτούς θα τους βρείτε και στο ακόλουθο άρθρο του Michael Gorman.
Gorman, M. ”Five new laws of librarianship.” American Libraries 26.8 (1995): 784-785.
Information ή Librarian avenger? Seeking for truth Ιουλίου 17, 2007
Έξη μήνες πριν περάσω στο τμήμα Βιβλιοθηκονομίας (τότε έτσι ονομαζόταν) είχα δανειστεί απο την Βιβλιοθήκη του Βαφοπούλειου το βιβλίο του Stephen King Η Αστυνομία της Βιβλιοθήκης. Θα το βρείτε στα βιβλιοπωλεία απο τις εκδόσεις Θύραθεν. Στο μικρό αυτό μυθιστόρημα η μεσόκοπη βιβλιοθηκάριος Αρντίλια Λορτζ ξεπροβοδίζοντας τον Σαμ Πιμπλς στην είσοδο της δημοτικής βιβλιοθήκης που εργάζεται τον απειλεί: ότι αν καθυστερήσει να επιστρέψει τα δυο βιβλία που δανείστηκε, θα του στείλει την «Αστυνομία της Βιβλιοθήκης»… Όπως αποδεικνύεται, έχει τη δύναμη να του κάνει πολύ χειρότερα πράγματα. (αυτό είναι κλεμμένο από το οπισθόφυλλο)
Από τότε έχουν περάσει πολλά χρόνια: το τμήμα Βιβλιοθηκονομίας του ΤΕΙΘ μετονομάστηκε σε Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης και έχει και μια πάρα πολύ καλή καινούργια ιστοσελίδα http://www.libd.teithe.gr/. Μέχρι και το όνομα της Ένωσης Ελλήνων Βιβλιοθηκαρίων άλλαξε σε Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκoνόμων και Επιστημόνων Πληροφόρησης http://www.eebep.gr . Από Βιβλιοθηκάριοι, που θύμιζε κάτι σε Αποθηκάριοι γίναμε Βιβλιοθηκονόμοι και Επιστήμονες της Πληροφόρησης. Και όλα αυτά γίνανε μέσα σε 10-12 χρόνια. Θα μου πείτε το όνομα είναι ένα όνομα και θα πρέπει να κοιτάζουμε τι γίνεται και υπάρχει πίσω από αυτό. Βλέπε Σχολικές Βιβλιοθήκες, προβλήματα στην Ένωση, στα τμήματα των ΤΕΙ, στις σχέσεις με Ιόνιο Πανεπιστήμιο και άλλες πολλές ιστορίες απείρου κάλους που διανθίζουν την σύγχρονη πραγματικότητα στον χώρο μας και ξεπερνούν κάθε φαντασία. Παντού και πάντα θα υπάρχουν καταστάσεις και άνθρωποι που θα πηγαίνουν τον κλάδο μας πίσω. Και αυτό συμβαίνει και σε άλλους επιστημονικούς χώρους. Υπάρχει όμως ελπίδα και πιστεύω πως υπάρχει και η ‘μαγιά’ για να συμβούν πράγματα όχι κατ’ ανάγκη υπό την σκέπη επίσημων και αρκετές φορές ‘αρτηριοσκληρωτικών’ φορέων . Ας μη περιμένουμε να γίνουν τα πράγματα μόνα τους και ως δια μαγείας λοιπόν. Μπορούμε να κάνουμε πράγματα είτε σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο. Η Sheila Ballantyne κάποτε είπε You can always trust the information given to you by people who are crazy; they have an access to truth not available through regular channels δηλ. Μπορείς πάντοτε να εμπιστευτείς την πληροφορία που σου δίνουν άνθρωποι που είναι τρελλοί. Έχουν πρόσβαση στην αλήθεια που δεν είναι διαθέσιμη απο συνηθισμένα κανάλια. Στο πιο εκλαϊκευμένο απο μικρό και απο τρελό μαθαίνεις την αλήθεια δηλαδή.
Οι Βιβλιοθηκονόμοι ανήκουμε σε αυτήν κατηγορία των τρελών ( αν επιθυμείτε μπορείτε να αποποιηθείτε τον χαρακτηρισμό) του ανθρώπινου είδους που η New York Times αποκαλούν A Hipper Crowd of Shushers. Κάνε klik και διάβασε: http://www.nytimes.com/2007/07/08/fashion/08librarian.html?ex=1184990400&en=6002838db96f307b&ei=5070
